કવચમ્
શ્રી ગોપાલાક્ષય કવચમ્
Gopalakshaya Kavacham · Trailokya-vijaya Akshaya Kavacham
બ્રહ્મસંહિતા
- મંત્ર
श्री गणेशाय नमः।
શ્રી ગણેશાય નમઃ।
શ્રી ગણેશને નમસ્કાર.
Salutation to Shri Ganesha.
श्री गणेश को नमस्कार।
Salutation à Shri Ganesha.
- શ્લોક
॥ श्रीनारद उवाच ॥ इन्द्राद्यमरवर्गेषु ब्रह्मन्यत्परमाऽद्भुतम्। अक्षयं कवचं नाम कथयस्व मम प्रभो॥१॥
॥ શ્રીનારદ ઉવાચ ॥ ઇંદ્રાદ્યમરવર્ગેષુ બ્રહ્મંયત્પરમાઽદ્ભુતમ્। અક્ષયં કવચં નામ કથયસ્વ મમ પ્રભો॥૧॥
શ્રી નારદ બોલ્યા — હે બ્રહ્મન્, મારા પ્રભુ! ઇન્દ્ર અને દેવગણોમાં જે પરમ અદ્ભુત ‘અક્ષય’ નામનું કવચ જાણીતું છે, તે મને કહો,
Shri Narada said: O Brahma, my lord, tell me the most wondrous kavacha named Akshaya, known among Indra and the hosts of the immortals,
श्री नारद बोले — हे ब्रह्मन्, मेरे प्रभु! इन्द्र आदि देवगणों में जो परम अद्भुत ‘अक्षय’ नामक कवच है, उसे मुझसे कहिए,
Shri Narada dit : Ô Brahma, mon seigneur, dis-moi le kavacha très merveilleux nommé Akshaya, connu d’Indra et des cohortes immortelles,
- શ્લોક
यद्धृत्वाऽऽकर्ण्य वीरस्तु त्रैलोक्य विजयी भवेत्। ॥ ब्रह्मोवाच ॥ शृणु पुत्र मुनिश्रेष्ठ कवचं परमाद्भुतम्॥२॥
યદ્ધૃત્વાઽઽકર્ંય વીરસ્તુ ત્રૈલોક્ય વિજયી ભવેત્। ॥ બ્રહ્મોવાચ ॥ શૃણુ પુત્ર મુનિશ્રેષ્ઠ કવચં પરમાદ્ભુતમ્॥૨॥
જેને સાંભળીને અને ધારણ કરીને વીર ત્રણેય લોકો પર વિજયી થાય છે. બ્રહ્માજી બોલ્યા — હે પુત્ર, હે મુનિશ્રેષ્ઠ! આ પરમ અદ્ભુત કવચ સાંભળો.
by hearing and wearing which a hero becomes victorious over the three worlds. Brahma said: Listen, my son, best of sages, to this most wondrous kavacha.
जिसे सुनकर और धारण कर वीर तीनों लोकों में विजयी होता है। ब्रह्मा जी बोले — हे पुत्र, हे मुनिश्रेष्ठ! इस परम अद्भुत कवच को सुनो।
en l’entendant et en le portant, un héros devient vainqueur des trois mondes. Brahma dit : Écoute, mon fils, le meilleur des sages, ce kavacha très merveilleux.
- શ્લોક
इन्द्रादिदेववृन्दैश्च नारायणमुखाच्छ्रुतम्। त्रैलोक्यविजयस्यास्य कवचस्य प्रजापतिः॥३॥
ઇંદ્રાદિદેવવૃંદૈશ્ચ નારાયણમુખાચ્છ્રુતમ્। ત્રૈલોક્યવિજયસ્યાસ્ય કવચસ્ય પ્રજાપતિઃ॥૩॥
ઇન્દ્ર અને દેવસમૂહોએ તે નારાયણના મુખેથી સાંભળ્યું હતું. આ ‘ત્રૈલોક્ય-વિજય’ કવચના પ્રજાપતિ
It was heard from the mouth of Narayana by Indra and the hosts of gods. Of this Trailokya-vijaya kavacha, Prajapati
इन्द्र आदि देवसमूहों ने इसे नारायण के मुख से सुना था। इस ‘त्रैलोक्य-विजय’ कवच के प्रजापति
Indra et les cohortes des dieux l’ont entendu de la bouche de Narayana. De ce kavacha Trailokya-vijaya, Prajapati
- શ્લોક
ऋषिश्छन्दो देवता च सदा नारायणः प्रभुः।
ઋષિશ્છંદો દેવતા ચ સદા નારાયણઃ પ્રભુઃ।
ઋષિ છે, તથા છંદ અને દેવતા સદા પ્રભુ નારાયણ છે.
is the seer, and the metre and deity is ever the Lord Narayana.
ऋषि हैं, तथा छन्द और देवता सदा प्रभु नारायण हैं।
est le voyant, et le mètre et la divinité sont toujours le Seigneur Narayana.
- મંત્ર
अस्य श्रीत्रैलोक्यविजयाक्षयकवचस्य प्रजापतिर्ऋषिः अनुष्टुप्छन्दः श्रीनारायणः परमात्मा देवता धर्मार्थकाममोक्षार्थे जपे विनियोगः।
અસ્ય શ્રીત્રૈલોક્યવિજયાક્ષયકવચસ્ય પ્રજાપતિર્ઋષિઃ અનુષ્ટુપ્છંદઃ શ્રીનારાયણઃ પરમાત્મા દેવતા ધર્માર્થકામમોક્ષાર્થે જપે વિનિયોગઃ।
વિનિયોગ — આ શ્રી ત્રૈલોક્યવિજય અક્ષય કવચના ઋષિ પ્રજાપતિ, છંદ અનુષ્ટુપ, દેવતા પરમાત્મા શ્રીનારાયણ છે; ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ માટે જપમાં તેનો વિનિયોગ છે.
Viniyoga: Of this Shri Trailokya-vijaya Akshaya kavacha, Prajapati is the seer, anushtubh the metre, Shri Narayana, the supreme Self, the deity; it is applied in japa for dharma, wealth, desire and liberation.
विनियोग — इस श्री त्रैलोक्यविजय अक्षय कवच के ऋषि प्रजापति, छन्द अनुष्टुप्, देवता परमात्मा श्रीनारायण हैं; धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष के लिए जप में इसका विनियोग है।
Viniyoga : De ce Shri Trailokya-vijaya Akshaya kavacha, Prajapati est le voyant, l’anushtubh le mètre, Shri Narayana, le Soi suprême, la divinité ; il est employé dans le japa pour le dharma, la prospérité, le désir et la libération.
- પદ 4પગ · પિંડીઓ
पादौ रक्षतु गोविन्दो जङ्घे पातु जगत्प्रभुः॥४॥
પાદૌ રક્ષતુ ગોવિંદો જંઘે પાતુ જગત્પ્રભુઃ॥૪॥
ગોવિંદ મારા પગની રક્ષા કરે; જગત્પ્રભુ મારી પિંડીઓની રક્ષા કરે.
May Govinda protect my feet; may the Lord of the world guard my shanks.
गोविन्द मेरे पैरों की रक्षा करें; जगत्प्रभु मेरी जंघाओं की रक्षा करें।
Que Govinda protège mes pieds ; que le Seigneur du monde garde mes jambes.
- પદ 5જાંઘ · કમર · મુખ · નાડી
ऊरू द्वौ केशवः पातु कटी दामोदरस्ततः। वदनं श्रीहरिः पातु नाडीदेशं च मेऽच्युतः॥५॥
ઊરૂ દ્વૌ કેશવઃ પાતુ કટી દામોદરસ્તતઃ। વદનં શ્રીહરિઃ પાતુ નાડીદેશં ચ મેઽચ્યુતઃ॥૫॥
કેશવ બંને જાંઘોની, અને દામોદર કમરની રક્ષા કરે; શ્રીહરિ મારા મુખની અને અચ્યુત મારા નાડી-પ્રદેશની રક્ષા કરે.
May Keshava guard both thighs, and Damodara the waist; may Shri Hari guard my face, and Achyuta the region of my channels.
केशव दोनों ऊरुओं की, दामोदर कमर की रक्षा करें; श्रीहरि मुख की और अच्युत नाड़ी-प्रदेश की रक्षा करें।
Que Keshava garde mes deux cuisses, et Damodara ma taille ; que Shri Hari garde mon visage, et Achyuta la région de mes canaux.
- પદ 6પડખાં · ભુજમૂળ · હૃદય
वामपार्श्वं तथा विष्णुर्दक्षिणं च सुदर्शनः। बाहुमूले वासुदेवो हृदयं च जनार्दनः॥६॥
વામપાર્શ્વં તથા વિષ્ણુર્દક્ષિણં ચ સુદર્શનઃ। બાહુમૂલે વાસુદેવો હૃદયં ચ જનાર્દનઃ॥૬॥
વિષ્ણુ મારી ડાબી બાજુની અને સુદર્શન જમણી બાજુની રક્ષા કરે; વાસુદેવ મારી ભુજાઓના મૂળની અને જનાર્દન મારા હૃદયની રક્ષા કરે.
May Vishnu guard my left side, and Sudarshana the right; Vasudeva the roots of my arms, and Janardana my heart.
विष्णु बाईं ओर की और सुदर्शन दाईं ओर की रक्षा करें; वासुदेव भुजाओं के मूल की और जनार्दन हृदय की।
Que Vishnu garde mon côté gauche, et Sudarshana le droit ; Vasudeva la racine de mes bras, et Janardana mon cœur.
- પદ 7કંઠ · મુખ · કાન · નાસિકા
कण्ठं पातु वराहश्च कृष्णश्च मुखमण्डलम्। कर्णौ मे माधवः पातु हृषीकेशश्च नासिके॥७॥
કંઠં પાતુ વરાહશ્ચ કૃષ્ણશ્ચ મુખમંડલમ્। કર્ણૌ મે માધવઃ પાતુ હૃષીકેશશ્ચ નાસિકે॥૭॥
વરાહ મારા કંઠની અને કૃષ્ણ મારા મુખમંડળની રક્ષા કરે; માધવ મારા કાનોની અને હૃષીકેશ મારી નાસિકાની રક્ષા કરે.
May Varaha guard my throat, and Krishna the round of my face; may Madhava guard my ears, and Hrishikesha my nostrils.
वराह कण्ठ की और कृष्ण मुखमण्डल की रक्षा करें; माधव मेरे कानों की और हृषीकेश नासिका की।
Que Varaha garde ma gorge, et Krishna l’ovale de mon visage ; que Madhava garde mes oreilles, et Hrishikesha mes narines.
- પદ 8નેત્ર · લલાટ · ગાલ · માથું
नेत्रे नारायणः पातु ललाटं गरुडध्वजः। कपोलं केशवः पातु चक्रपाणिः शिरस्तथा॥८॥
નેત્રે નારાયણઃ પાતુ લલાટં ગરુડધ્વજઃ। કપોલં કેશવઃ પાતુ ચક્રપાણિઃ શિરસ્તથા॥૮॥
નારાયણ મારાં નેત્રોની અને ગરુડધ્વજ મારા લલાટની રક્ષા કરે; કેશવ મારા ગાલોની અને ચક્રપાણિ મારા માથાની રક્ષા કરે.
May Narayana guard my eyes, and he whose banner bears Garuda my brow; may Keshava guard my cheeks, and the discus-bearer my head.
नारायण नेत्रों की, गरुड़ध्वज ललाट की रक्षा करें; केशव कपोलों की और चक्रपाणि सिर की।
Que Narayana garde mes yeux, et celui dont l’étendard porte Garuda mon front ; que Keshava garde mes joues, et le porteur du disque ma tête.
- પદ 9
प्रभाते माधवः पातु मध्याह्ने मधुसूदनः। दिनान्ते दैत्यनाशश्च रात्रौ रक्षतु चन्द्रमाः॥९॥
પ્રભાતે માધવઃ પાતુ મધ્યાહ્ને મધુસૂદનઃ। દિનાંતે દૈત્યનાશશ્ચ રાત્રૌ રક્ષતુ ચંદ્રમાઃ॥૯॥
પ્રાતઃકાળે માધવ, મધ્યાહ્ને મધુસૂદન, દિવસના અંતે દૈત્યનાશક અને રાત્રે ચંદ્રમા મારી રક્ષા કરે.
May Madhava guard me at dawn, Madhusudana at midday, the destroyer of demons at day’s end, and the Moon by night.
प्रातःकाल माधव, मध्याह्न में मधुसूदन, दिन के अन्त में दैत्यनाशक और रात्रि में चन्द्रमा मेरी रक्षा करें।
Que Madhava me garde à l’aube, Madhusudana à midi, le destructeur des démons au déclin du jour, et la Lune la nuit.
- પદ 10પૂર્વ · વાયવ્ય
पूर्वस्यां पुण्डरीकाक्षो वायव्यां च जनार्दनः। इति ते कथितं वत्स सर्वमन्त्रौघविग्रहम्॥१०॥
પૂર્વસ્યાં પુંડરીકાક્ષો વાયવ્યાં ચ જનાર્દનઃ। ઇતિ તે કથિતં વત્સ સર્વમંત્રૌઘવિગ્રહમ્॥૧૦॥
પૂર્વમાં પુંડરીકાક્ષ અને વાયવ્યમાં જનાર્દન રક્ષા કરે. હે વત્સ! આ રીતે મેં તને સમસ્ત મંત્રસમૂહનું સ્વરૂપ એવું આ કવચ કહ્યું.
May the lotus-eyed one guard the east, and Janardana the north-west. Thus, dear child, I have told you this kavacha, the embodiment of the whole stream of mantras.
पूर्व में पुण्डरीकाक्ष और वायव्य में जनार्दन रक्षा करें। हे वत्स! इस प्रकार मैंने तुम्हें समस्त मन्त्र-समूह का स्वरूप यह कवच बताया।
Que celui aux yeux de lotus garde l’est, et Janardana le nord-ouest. Ainsi, cher enfant, je t’ai dit ce kavacha, incarnation de tout le flot des mantras.
- ફલશ્રુતિ
तव स्नेहान्मयाऽऽख्यातं न वक्तव्यं तु कस्यचित्। कवचं धारयेद्यस्तु साधको दक्षिणे भुजे॥११॥
તવ સ્નેહાંમયાઽઽખ્યાતં ન વક્તવ્યં તુ કસ્યચિત્। કવચં ધારયેદ્યસ્તુ સાધકો દક્ષિણે ભુજે॥૧૧॥
તારા પ્રત્યેના સ્નેહને કારણે મેં આ કહ્યું છે; તે કોઈને કહેવાનું નથી. જે સાધક આ કવચને જમણી ભુજા પર ધારણ કરે છે —
Out of love for you I have spoken it; it is not to be told to anyone. The seeker who wears this kavacha on the right arm —
तुम्हारे स्नेह के कारण मैंने इसे कहा है; इसे किसी से नहीं कहना चाहिए। जो साधक इस कवच को दाहिनी भुजा पर धारण करता है —
Par affection pour toi je l’ai dit ; il ne doit être dit à personne. Le chercheur qui porte ce kavacha au bras droit —
- ફલશ્રુતિ
देवा मनुष्या गन्धर्वा यज्ञास्तस्य [?] न संशयः। योषिद्वामभुजे चैव पुरुषो दक्षिणे भुजे॥१२॥
દેવા મનુષ્યા ગંધર્વા યજ્ઞાસ્તસ્ય [?] ન સંશયઃ। યોષિદ્વામભુજે ચૈવ પુરુષો દક્ષિણે ભુજે॥૧૨॥
દેવતા, મનુષ્ય અને ગંધર્વ તેને અનુકૂળ થાય છે, એમાં સંશય નથી. સ્ત્રીએ તેને ડાબી ભુજા પર અને પુરુષે જમણી ભુજા પર ધારણ કરવું.
gods, men and gandharvas are his, of this there is no doubt. A woman should wear it on the left arm and a man on the right.
देवता, मनुष्य और गन्धर्व उसके अनुकूल हो जाते हैं, इसमें संशय नहीं। स्त्री इसे बाईं भुजा पर और पुरुष दाहिनी भुजा पर धारण करे।
les dieux, les hommes et les gandharva lui sont acquis, sans aucun doute. La femme le portera au bras gauche, et l’homme au bras droit.
- ફલશ્રુતિ
निभृयात् [?] कवचं पुण्यं सर्वसिद्धियुतो भवेत्। कण्ठे यो धारयेदेतत् कवचं मत्स्वरूपिणम्॥१३॥
નિભૃયાત્ [?] કવચં પુંયં સર્વસિદ્ધિયુતો ભવેત્। કંઠે યો ધારયેદેતત્ કવચં મત્સ્વરૂપિણમ્॥૧૩॥
જે આ પુણ્ય કવચ ધારણ કરે છે, તે સર્વ સિદ્ધિઓથી યુક્ત થાય છે; જે મારા જ સ્વરૂપ એવા આ કવચને કંઠમાં ધારણ કરે છે —
Whoever wears this holy kavacha becomes endowed with every attainment; whoever wears on the neck this kavacha, which is my very form —
जो यह पुण्य कवच धारण करता है, वह सब सिद्धियों से युक्त होता है। जो मेरे ही स्वरूप इस कवच को कण्ठ में धारण करता है —
Qui porte ce saint kavacha est doté de tous les accomplissements ; qui porte au cou ce kavacha, qui est ma forme même —
- ફલશ્રુતિ
युद्धे जयमवाप्नोति द्यूते वादे च साधकः। सर्वथा जयमाप्नोति निश्चितं जन्मजन्मनि॥१४॥
યુદ્ધે જયમવાપ્નોતિ દ્યૂતે વાદે ચ સાધકઃ। સર્વથા જયમાપ્નોતિ નિશ્ચિતં જંમજંમનિ॥૧૪॥
તે સાધક યુદ્ધમાં, દ્યૂતમાં અને વાદવિવાદમાં વિજય મેળવે છે; જન્મજન્માંતરમાં તે નિશ્ચય સર્વ રીતે વિજયી થાય છે.
that seeker gains victory in battle, in contests and in debate; surely he is victorious in every way, birth after birth.
वह साधक युद्ध, द्यूत और वाद-विवाद में विजय पाता है; जन्म-जन्मान्तर में वह निश्चय ही सब प्रकार से विजयी होता है।
ce chercheur obtient la victoire au combat, au jeu et dans le débat ; assurément il est victorieux en tout, de naissance en naissance.
- ફલશ્રુતિ
अपुत्रो लभते पुत्रं रोगनाशस्तथा भवेत्। सर्वतापप्रमुक्तश्च विष्णुलोकं स गच्छति॥१५॥
અપુત્રો લભતે પુત્રં રોગનાશસ્તથા ભવેત્। સર્વતાપપ્રમુક્તશ્ચ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ॥૧૫॥
પુત્રહીનને પુત્ર પ્રાપ્ત થાય છે અને રોગ દૂર થાય છે; સર્વ તાપોથી મુક્ત થઈને તે વિષ્ણુલોકમાં જાય છે.
The childless gain a son, and illness departs; released from every affliction, he goes to the world of Vishnu.
पुत्रहीन को पुत्र प्राप्त होता है और रोग का नाश होता है; सब तापों से मुक्त होकर वह विष्णुलोक को जाता है।
Celui qui n’a pas de fils en obtient un, et la maladie s’éloigne ; libéré de toute affliction, il va au monde de Vishnu.
- ફલશ્રુતિ
॥ इति ब्रह्मसंहितोक्तं श्री गोपालाक्षय कवचम् सम्पूर्णम् ॥
॥ ઇતિ બ્રહ્મસંહિતોક્તં શ્રી ગોપાલાક્ષય કવચમ્ સંપૂર્ણમ્ ॥
આ રીતે બ્રહ્મસંહિતામાં કહેલું શ્રી ગોપાલાક્ષય કવચ સંપૂર્ણ થયું.
Thus ends the Shri Gopalakshaya Kavacham, as told in the Brahma Sanhita.
इस प्रकार ब्रह्मसंहिता में कहा गया श्री गोपालाक्षय कवच सम्पूर्ण हुआ।
Ainsi s’achève le Shri Gopalakshaya Kavacham, tel qu’énoncé dans la Brahma Sanhita.
શબ્દો પરંપરાના છે; અર્થ અને માર્ગદર્શન રાજીવ ભાર્ગવ, Ph.D. દ્વારા.
પૂજા દરમિયાન સ્ક્રીન જાગતી રહે છે
