അധ്യായം 1
ബുദ്ധപൗർണമി
Buddha Purnima
बुद्ध पूर्णिमा
Buddha Purnima
വൈശാഖമാസത്തിലെ പൗർണമീതിഥി ഭഗവാൻ ബുദ്ധന്റെ ജന്മവാർഷികമായി ആചരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഇതു ബുദ്ധപൗർണമി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഉത്തരഭാരതത്തിൽ ഭഗവാൻ ബുദ്ധനെ ശ്രീഹരി ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഒൻപതാമത്തെ രൂപമായി കരുതുന്നു. ഈ ദിവസം ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെയും ലക്ഷ്മീമാതാവിനെയും പൂജിക്കുകയും പുണ്യനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ബ്രാഹ്മണനു ദാനം നൽകുകയും വേണമെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇതിലൂടെ ശ്രീഹരിയുടെ അനുഗ്രഹം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തരുടെമേൽ എന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ദീർഘകാലത്തെ കഠിനതപസ്സിനും വനസഞ്ചാരത്തിനുംശേഷം മഹാത്മാ ബുദ്ധൻ ബുദ്ധത്വം പ്രാപിച്ചതും, സത്യത്തിന്റെയും ശാന്തിയുടെയും മനുഷ്യസേവനത്തിന്റെയും സന്ദേശം ലോകത്തിനു മുഴുവൻ നൽകിയതും വൈശാഖപൗർണമിയുടെ അവസരത്തിലായിരുന്നുവെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
ഈ ദിവസം ചന്ദ്രദർശനമില്ലാതെ വ്രതം പൂർണമായി കരുതപ്പെടുന്നില്ല എന്ന് ഓർമിക്കുക. ഈ ദിവസമാണ് ഭഗവാൻ ബുദ്ധൻ ജ്ഞാനം പ്രാപിച്ചതെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരിനിർവാണവും വൈശാഖമാസത്തിലെ പൗർണമിദിനത്തിലായിരുന്നുവെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ ബൗദ്ധർക്ക് ഈ ദിവസത്തിനു പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. സനാതനധർമത്തിന്റെയും ബൗദ്ധധർമത്തിന്റെയും അനുയായികൾ ഒരുപോലെ ഇത് ആചരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ശ്രദ്ധേയം.
The full-moon tithi of the month of Vaishakha is kept as the birth anniversary of Lord Buddha, and so it is also known as Buddha Purnima. In northern India Lord Buddha is held to be the ninth form of Shri Hari, Lord Vishnu. It is believed that on this day one should worship Lord Vishnu and Mother Lakshmi, bathe in a holy river and give gifts (dana) to a Brahmana; by this, Shri Hari’s blessing stays upon his devotees always. It is said that it was on the occasion of Vaishakha Purnima that Mahatma Buddha, after long ages of hard austerity and wandering in the forest, attained Buddhahood, and gave the whole world the message of truth, peace and service to humanity.
Keep in mind that on this day the vrat is not held to be complete without the sight of the moon. It is believed that on this day Lord Buddha attained knowledge, and that his parinirvana too took place on the full-moon day of the month of Vaishakha. For this reason the day has special importance for Buddhists. What is remarkable is that followers of both the Sanatana dharma and the Buddhist dharma keep it.
वैशाख माह की पूर्णिमा तिथि को भगवान बुद्ध की जयंती मनाई जाती है, जिसे बुद्ध पूर्णिमा के नाम से भी जाना जाता है। उत्तरी भारत में भगवान बुद्ध को श्रीहरि भगवान विष्णु का नौवां स्वरूप माना जाता है। मान्यता है कि इस दिन भगवान विष्णु और मां लक्ष्मी की पूजा अर्चना करना चाहिए। तथा किसी पवित्र नदी में स्नान कर ब्राह्मण को दान करना चाहिए, इससे श्रीहरि का आशीर्वाद अपने भक्तों पर सदैव बना रहता है। कहा जाता है कि वैशाख पूर्णिमा के अवसर पर ही महात्मा बुद्ध ने सदियों तक कठोर तपस्या और वन में भटकने के बाद बुद्धत्व की प्राप्ति की थी। तथा पूरी दुनिया को सत्य, शांति और मानवता की सेवा करने का संदेश दिया था।
ध्यान रहे इस दिन बिना चंद्र दर्शन के व्रत पूर्ण नहीं माना जाता है। ऐसी मान्यता है कि इस दिन भगवान बुद्ध को ज्ञान की प्राप्ति हुई थी और परिनिर्वाण भी वैशाख महीने के पूर्णिमा के दिन ही हुआ था। ऐसे में बौद्धों के लिए इस दिन का विशेष महत्व है। खास बात यह है कि सनातनी और बौद्ध दोनों धर्म के अनुयायी इसे मनाते हैं।
Le tithi de pleine lune du mois de Vaishakha est célébré comme l’anniversaire de la naissance du Seigneur Buddha ; c’est pourquoi on l’appelle aussi Buddha Purnima. Dans le nord de l’Inde, le Seigneur Buddha est tenu pour la neuvième forme de Shri Hari, le Seigneur Vishnu. On croit que ce jour-là il faut honorer le Seigneur Vishnu et Mère Lakshmi, se baigner dans une rivière sainte et faire des dons (dana) à un brahmane ; ainsi la bénédiction de Shri Hari demeure toujours sur ses dévots. On dit que c’est à l’occasion de Vaishakha Purnima que le Mahatma Buddha, après de longs âges de dure ascèse et d’errance dans la forêt, atteignit l’état de Buddha, et donna au monde entier le message de la vérité, de la paix et du service de l’humanité.
Gardez à l’esprit que ce jour-là le vrat n’est pas tenu pour complet sans la vue de la lune. On croit que ce jour-là le Seigneur Buddha atteignit la connaissance, et que son parinirvana eut lieu lui aussi le jour de pleine lune du mois de Vaishakha. C’est pourquoi ce jour a une importance particulière pour les bouddhistes. Ce qui est remarquable, c’est que les fidèles du Sanatana dharma comme ceux du dharma bouddhiste le célèbrent.
അധ്യായം 2
ധനേശ്വരനും യോഗിയും
Dhaneshvara and the yogi
धनेश्वर और योगी
Dhaneshvara et le yogi
പൗരാണിക കഥകളനുസരിച്ച്, കാർത്തികാ എന്ന നഗരത്തിൽ ചന്ദ്രഹാസൻ എന്ന ഒരു രാജാവ് വസിച്ചിരുന്നു. അതേ നഗരത്തിൽ ധനേശ്വരൻ എന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വസിച്ചിരുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ അത്യന്തം സൗമ്യയും സുന്ദരിയുമായിരുന്നു. വീട്ടിൽ ധനധാന്യങ്ങൾക്കു കുറവുണ്ടായിരുന്നില്ല, എന്നാൽ സന്താനമില്ലാത്ത ദുഃഖം അവരെ എന്നും അലട്ടിയിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ഒരു യോഗി ആ ഗ്രാമത്തിൽ വന്നു. ബ്രാഹ്മണന്റെ വീടൊഴിവാക്കി ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ വീടുകളിൽനിന്നും ഭിക്ഷ സ്വീകരിച്ച് അദ്ദേഹം ഭക്ഷിക്കാനായി ഗംഗാതീരത്തേക്കു പോയി. തന്റെ ഭിക്ഷയ്ക്കുണ്ടായ ഈ അവഗണനയിൽ ദുഃഖിതനായ ധനേശ്വരൻ യോഗിയുടെ അടുത്തുചെന്ന് കാരണം ചോദിച്ചു.
സന്താനമില്ലാത്ത വീട്ടിലെ ഭിക്ഷ പതിതന്റെ ഭക്ഷണംപോലെയാണെന്നും പതിതന്റെ വീട്ടിലെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും പതിതനാകുമെന്നും യോഗി പറഞ്ഞു. പതിതനായിത്തീരുമെന്ന ഭയത്താൽ ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽനിന്ന് താൻ ഭിക്ഷ സ്വീകരിക്കില്ലെന്നും. ഇതു കേട്ട് ധനേശ്വരൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി; സന്താനഭാഗ്യം ലഭിക്കാനുള്ള ഒരു വഴി അദ്ദേഹം യോഗിയോടു ചോദിച്ചു. യോഗി അദ്ദേഹത്തോടു പറഞ്ഞു: ‘ചണ്ഡീമാതാവിനെ ആരാധിക്കുക.’ ഇതു കേട്ട് അദ്ദേഹം ചണ്ഡീദേവിയെ ആരാധിക്കാനായി വനത്തിലേക്കു പോയി. ബ്രാഹ്മണന്റെ തപസ്സിൽ പ്രസാദിച്ച ചണ്ഡീമാതാവ് അദ്ദേഹത്തിനു ദർശനം നൽകി ഒരു പുത്രനെ വരമായി നൽകി.
According to the Puranich kathas, in a city named Kartika there lived a king named Chandrahasha. In that same city lived a Brahmana named Dhaneshvara, whose wife was most gentle and beautiful. There was no lack of wealth or grain in the house, but the sorrow of having no child always troubled them. Once a yogi came to the village. He took alms from all the houses round about, passing over the Brahmana’s house, and went to the bank of the Ganga to eat. Grieved at this slight to his alms, Dhaneshvara went to the yogi and asked him the reason.
The yogi said that alms from a childless house are like the food of the fallen, and whoever eats food from the house of the fallen becomes fallen too. For fear of becoming fallen he would not take alms from that Brahmana’s house. Hearing this, Dhaneshvara was deeply grieved, and he asked the yogi for a way to be blessed with a child. The yogi told him, ‘Worship Mother Chandi.’ Hearing this, he went into the forest to worship Devi Chandi. Pleased by the Brahmana’s austerity, Mother Chandi gave him her darshana and granted him the boon of a son.
पौराणिक कथाओं के अनुसार कार्तिका नामक नगरी में चंद्रहाश नामक राजा रहता था। उसी नगर में धनेश्वर नामक एक ब्राम्हण था, उसकी पत्नी अति सुशील और रूपवती थी। घर में धन धान्य आदि की कोई कमी नहीं थी। लेकिन उन्हें संतान ना होने का दुख हमेशा सताता था। एक बार गांव में एक योगी आया और उसने ब्राम्हण का घर छोड़कर आसपास के सभी घरों से भिक्षा लिया और गंगा किनारे जाकर भोजन करने लगा। अपने भिक्षा के अनादर से दुखी होकर धनेश्वर योगी के पास जा पहुंचा और इसका कारण पूछा।
योगी ने कहा कि निसंतान के घर की भीख पतितों के अन्न के समान होती है, जो पतितों के घर का अन्न खाता है वह भी पतित हो जाता है। पतित हो जाने के भय से वह उस ब्राह्मण के घर से भिक्षा नहीं लेता था। इसे सुन धनेश्वर बेहद दुखी हुआ और उसने योगी से संतान प्राप्ति का उपाय पूछा। योगी ने बताया कि तुम मां चण्डी की अराधना करो, इसे सुन वह देवी चण्डी की अराधना करने के लिए वन में चला गया। मां चण्डी ने ब्राह्मण के तप से प्रसन्न होकर उसे दर्शन दिया और पुत्र प्राप्ति का वरदान दिया।
Selon les kathas puraniques, dans une cité nommée Kartika vivait un roi nommé Chandrahasha. Dans cette même cité vivait un brahmane nommé Dhaneshvara, dont l’épouse était très douce et très belle. Rien ne manquait à la maison, ni richesse ni grain, mais le chagrin de n’avoir pas d’enfant les tourmentait sans cesse. Un jour, un yogi vint au village. Il prit l’aumône dans toutes les maisons alentour en passant la maison du brahmane, puis alla au bord de la Ganga pour manger. Peiné de ce dédain pour son aumône, Dhaneshvara alla trouver le yogi et lui en demanda la raison.
Le yogi dit que l’aumône d’une maison sans enfant est comme la nourriture des déchus, et que quiconque mange la nourriture de la maison des déchus devient déchu lui aussi. Par crainte de devenir déchu, il ne prenait pas l’aumône de la maison de ce brahmane. En entendant cela, Dhaneshvara fut profondément affligé, et il demanda au yogi un moyen d’obtenir un enfant. Le yogi lui dit : « Adore Mère Chandi. » À ces mots, il partit dans la forêt pour adorer la Devi Chandi. Satisfaite de l’ascèse du brahmane, Mère Chandi lui accorda son darshana et lui donna la grâce d’un fils.
അധ്യായം 3
മുപ്പത്തിരണ്ട് പൗർണമീവ്രതങ്ങൾ
Thirty-two Purnima vrats
बत्तीस पूर्णिमा व्रत
Trente-deux vrats de Purnima
ദേവി പറഞ്ഞു: ‘തുടർച്ചയായി മുപ്പത്തിരണ്ടു പൗർണമികളിൽ പൗർണമീവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ നിനക്കു സന്താനഭാഗ്യം ലഭിക്കും.’ അങ്ങനെതന്നെ അവർ തുടർച്ചയായി മുപ്പത്തിരണ്ടു പൗർണമികളിൽ പൗർണമീവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു; വൈശാഖപൗർണമിദിനത്തിൽ അവർക്കു സന്താനഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. ഇങ്ങനെ പൗർണമീവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിലൂടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സാധിക്കുകയും പ്രത്യേക ഫലം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
She said, ‘By keeping the Purnima vrat for thirty-two full moons in a row, you will be blessed with a child.’ Just so, they kept the Purnima vrat for thirty-two full moons in a row, and on the day of Vaishakha Purnima they were blessed with a child. In this way, by keeping the Purnima vrat all wishes are fulfilled and a special fruit is gained.
उन्होंने कहा कि लगातार 32 पूर्णिमा का व्रत करने से तुम्हें संतान की प्राप्ति होगी। ठीक उसी प्रकार उन्होंने लगातार 32 पूर्णिमा का व्रत किया और वैशाख पूर्णिमा के दिन उन्हें संतान की प्राप्ति हुई। इस प्रकार पूर्णिमा का व्रत करने से सभी मनोकामनाएं पूर्ण होती हैं और विशेष फल की प्राप्ति होती है।
Elle dit : « En gardant le vrat de Purnima trente-deux pleines lunes de suite, tu obtiendras un enfant. » Ainsi firent-ils : ils gardèrent le vrat de Purnima trente-deux pleines lunes de suite, et le jour de Vaishakha Purnima un enfant leur fut accordé. Ainsi, en gardant le vrat de Purnima, tous les vœux s’accomplissent et l’on obtient un fruit particulier.
ആരതിയോടെ സമാപിക്കുക: ഓം ജയ ജഗദീശ ഹരേ ›