అధ్యాయం 1
సంతోషీ మాత వ్రతం
The vrat of Santoshi Mata
संतोषी माता व्रत
Le vrat de Santoshi Mata
సంతోషీ మాత వ్రతం ఒక పవిత్రమైన వ్రతం; సుఖం, శాంతి, సంతృప్తి కోసం ఎందరో స్త్రీలు దీన్ని ఆచరిస్తారు. సాధారణంగా దీన్ని శుక్రవారాల్లో ఆచరిస్తారు. సంతోషీ మాతను పూజించి ఆమె వ్రతం ఆచరిస్తే జీవితంలోని కష్టాలు తొలగి ఇంట్లో ఆనందం నిండుతుందని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ వ్రతం ఓర్పు, సంతృప్తి, భక్తి విలువను నేర్పుతుంది.
సంతోషీ మాత వ్రతకథ ఎన్నో కష్టాల మధ్య అమ్మవారిపై తన విశ్వాసాన్ని నిలుపుకున్న ఒక పేద యువతి కథను చెబుతుంది. ఆమె నిజమైన విశ్వాసం, భక్తి వల్ల ఆమెకు అమ్మవారి ఆశీర్వాదం లభిస్తుంది; ఆమె జీవితం సుఖసమృద్ధులతో నిండుతుంది. నిండు మనస్సుతో చేసే పూజ, సంతృప్తి భావం జీవితంలో సుఖశాంతులను తెస్తాయని ఈ కథ బోధిస్తుంది.
The Santoshi Mata vrat is a holy vrat that many women keep for happiness, peace and contentment. It is usually kept on Fridays. Devotees believe that worshipping Santoshi Mata and keeping her vrat removes life’s troubles and brings joy to the home. The vrat teaches the worth of patience, contentment and devotion.
The Santoshi Mata vrat katha tells the story of a poor girl who keeps her faith in the Mother through many hardships. Because of her true faith and devotion she receives the Mother’s blessing, and her life fills with happiness and plenty. The katha teaches that worship done with a true heart, and a spirit of contentment, bring happiness and peace into life.
संतोषी माता व्रत एक पवित्र व्रत है जिसे बहुत सी महिलाएँ सुख, शांति और संतोष की प्राप्ति के लिए करती हैं। यह व्रत सामान्यतः शुक्रवार के दिन रखा जाता है। भक्त यह मानते हैं कि संतोषी माता की पूजा और व्रत रखने से जीवन की परेशानियाँ दूर होती हैं और घर में खुशहाली आती है। यह व्रत हमें धैर्य, संतोष और भक्ति का महत्व सिखाता है।
संतोषी माता व्रत कथा में एक गरीब लड़की की कहानी बताई गई है जो कई कठिनाइयों के बावजूद माता पर अपना विश्वास बनाए रखती है। अपनी सच्ची श्रद्धा और भक्ति के कारण उसे माता का आशीर्वाद मिलता है और उसका जीवन सुख-समृद्धि से भर जाता है। यह कथा हमें यह सिखाती है कि सच्चे मन से की गई पूजा और संतोष का भाव जीवन में सुख और शांति लाता है।
Le vrat de Santoshi Mata est un vrat saint que bien des femmes gardent pour le bonheur, la paix et le contentement. On le garde d’ordinaire le vendredi. Les dévots croient qu’honorer Santoshi Mata et garder son vrat écarte les peines de la vie et apporte la joie au foyer. Ce vrat enseigne la valeur de la patience, du contentement et de la dévotion.
La katha du vrat de Santoshi Mata raconte l’histoire d’une pauvre fille qui garde sa foi en la Mère à travers bien des épreuves. Par sa foi et sa dévotion sincères, elle reçoit la bénédiction de la Mère, et sa vie s’emplit de bonheur et d’abondance. Cette katha enseigne que le culte rendu d’un cœur sincère, et l’esprit de contentement, apportent bonheur et paix.
అధ్యాయం 2
కోడలికి వ్రతం దొరకడం
The daughter-in-law finds the vrat
बहू को व्रत का पता चलना
La belle-fille découvre le vrat
ఒక వృద్ధురాలికి ఒక్కడే కొడుకు ఉండేవాడు. కొడుకు పెళ్ళి తర్వాత ఆ వృద్ధురాలు కోడలితో ఇంటి పనులన్నీ చేయించేది, కానీ ఆమెకు సరిగ్గా భోజనం పెట్టేది కాదు. కొడుకు ఇదంతా చూసేవాడు కానీ తల్లితో ఏమీ అనలేకపోయేవాడు. బాగా ఆలోచించి, ఒకరోజు ఆ కొడుకు తల్లితో, ‘అమ్మా, నేను పరదేశానికి వెళ్తున్నాను’ అన్నాడు. తల్లి కొడుకుకు వెళ్ళడానికి అనుమతి ఇచ్చింది. అప్పుడు అతడు భార్య దగ్గరికి వెళ్ళి, ‘నేను పరదేశానికి వెళ్తున్నాను; నీ జ్ఞాపకంగా నాకు ఏదైనా ఇవ్వు’ అన్నాడు. భార్య, ‘జ్ఞాపికగా ఇవ్వదగినది నా దగ్గర ఏదీ లేదు’ అంది. అలా అంటూ ఆమె ఏడుస్తూ భర్త పాదాలపై పడింది; పేడ అంటుకున్న ఆమె చేతుల ముద్రలు అతని చెప్పులపై పడ్డాయి.
కొడుకు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత అత్తగారి క్రూరత్వం మరింత పెరిగింది. ఒకరోజు కోడలు దుఃఖంతో గుడికి వెళ్ళింది; అక్కడ ఎందరో స్త్రీలు పూజ చేస్తున్నారు. ఆమె ఆ స్త్రీలను వ్రతం గురించి అడిగింది; వారు, ‘మేము సంతోషీ మాత వ్రతం ఆచరిస్తున్నాము. ఇది అన్ని రకాల దుఃఖాలను నాశనం చేస్తుంది’ అన్నారు. ఆ స్త్రీలు ఆమెకు ఇలా చెప్పారు: ‘శుక్రవారం స్నానం చేసి, లోటాలో పవిత్ర జలం, ప్రసాదంగా బెల్లం శనగలు తీసుకుని, నిండు మనస్సుతో అమ్మవారిని పూజించు. పొరపాటున కూడా పుల్లనిది ఏదీ తినకు, ఎవరికీ ఇవ్వకు. రోజుకు ఒక్కసారే భోజనం చెయ్యి.’ వ్రత నియమం విన్న ఆమె ప్రతి శుక్రవారం నియమనిష్ఠలతో దాన్ని ఆచరించసాగింది. అమ్మవారి కృపతో కొన్ని రోజులకు భర్త నుండి ఉత్తరం వచ్చింది, మరి కొన్ని రోజులకు డబ్బు కూడా వచ్చింది. సంతోషంగా ఆమె మళ్ళీ వ్రతం ఆచరించి, గుడికి వెళ్ళి మిగిలిన స్త్రీలతో, ‘సంతోషీ మా కృపతో నా భర్త నుండి ఉత్తరం, డబ్బు వచ్చాయి’ అని చెప్పింది. మిగిలిన స్త్రీలందరూ కూడా శ్రద్ధతో వ్రతం ఆచరించసాగారు. కోడలు, ‘ఓ అమ్మా! నా భర్త ఇంటికి వచ్చినప్పుడు నీ వ్రతానికి ఉద్యాపన చేస్తాను’ అని మొక్కుకుంది.
There was an old woman who had only one son. After her son’s marriage the old woman made her daughter-in-law do all the work of the house but did not feed her properly. The boy saw all this but could say nothing to his mother. After much thought, one day the boy said to his mother, ‘Mother, I am going abroad.’ The mother gave her son leave to go. Then he went to his wife and said, ‘I am going abroad; give me something to remember you by.’ The wife said, ‘I have nothing worth giving as a keepsake.’ Saying this, she fell weeping at her husband’s feet, and her hands, smeared with cow dung, left their print on his shoes.
After the son left, the mother-in-law’s cruelty grew worse. One day the daughter-in-law, in sorrow, went to the temple, where many women were worshipping. She asked the women about the vrat, and they said, ‘We are keeping the vrat of Santoshi Mata. It destroys every kind of suffering.’ The women told her: ‘On Friday, after bathing, take pure water in a lota and gur and chickpeas as prasada, and worship the Mother with a true heart. Never eat anything sour, even by mistake, nor give it to anyone. Eat only once in the day.’ Having heard the rule of the vrat, she began to keep it every Friday with discipline. By the Mother’s grace, after some days a letter came from her husband, and some days later money came too. Gladly she kept the vrat again and, going to the temple, told the other women, ‘By Santoshi Ma’s grace a letter and money have come from my husband.’ All the other women too began to keep the vrat with faith. The daughter-in-law said, ‘O Mother! When my husband comes home, I will keep the udyapana of your vrat.’
एक बुढ़िया थी और उसका एक ही पुत्र था। बुढ़िया पुत्र के विवाह के बाद बहू से घर के सारे काम करवाती थी लेकिन उसे ठीक से खाना नहीं देती थी। यह सब लड़का देखता पर मां से कुछ भी कह नहीं पाता था। काफी सोच-विचारकर एक दिन लड़का मां से बोला- मां, मैं परदेस जा रहा हूं।’मां ने बेटे जाने की आज्ञा दे दी। इसके बाद वह अपनी पत्नी के पास जाकर बोला- मैं परदेस जा रहा हूं, अपनी कुछ निशानी दे दे।’बहू बोली- ‘मेरे पास तो निशानी देने योग्य कुछ भी नहीं है। यह कहकर वह पति के चरणों में गिरकर रोने लगी। इससे पति के जूतों पर गोबर से सने हाथों से छाप बन गई।
पुत्र के जाने बाद सास के अत्याचार और बढ़ते गए। एक दिन बहू दु:खी हो मंदिर चली गई, वहां बहुत-सी स्त्रियां पूजा कर रही थीं। उसने स्त्रियों से व्रत के बारे में जानकारी ली तो वे बोलीं कि हम संतोषी माता का व्रत कर रही हैं। इससे सभी प्रकार के कष्टों का नाश होता है, स्त्रियों ने बताया- शुक्रवार को नहा-धोकर एक लोटे में शुद्ध जल ले गुड़-चने का प्रसाद लेना तथा सच्चे मन से मां का पूजन करना चाहिए। खटाई भूल कर भी मत खाना और न ही किसी को देना। एक वक्त भोजन करना, व्रत विधान सुनकर अब वह प्रति शुक्रवार को संयम से व्रत करने लगी। माता की कृपा से कुछ दिनों के बाद पति का पत्र आया, कुछ दिनों बाद पैसा भी आ गया। उसने प्रसन्न मन से फिर व्रत किया तथा मंदिर में जा अन्य स्त्रियों से बोली- संतोषी मां की कृपा से हमें पति का पत्र तथा रुपया आया है।’ अन्य सभी स्त्रियां भी श्रद्धा से व्रत करने लगीं। बहू ने कहा- हे मां! जब मेरा पति घर आ जाएगा तो मैं तुम्हारे व्रत का उद्यापन करूंगी।
Il était une vieille femme qui n’avait qu’un fils. Après le mariage de son fils, la vieille faisait faire à sa belle-fille tout le travail de la maison mais ne la nourrissait pas comme il faut. Le garçon voyait tout cela mais ne pouvait rien dire à sa mère. Après mûre réflexion, il dit un jour à sa mère : « Mère, je pars pour l’étranger. » La mère donna congé à son fils. Puis il alla vers son épouse et dit : « Je pars pour l’étranger ; donne-moi un souvenir de toi. » L’épouse dit : « Je n’ai rien qui soit digne d’être donné en souvenir. » Disant cela, elle tomba en pleurs aux pieds de son mari, et ses mains, enduites de bouse, laissèrent leur empreinte sur ses souliers.
Après le départ du fils, la cruauté de la belle-mère redoubla. Un jour la belle-fille, affligée, alla au temple, où beaucoup de femmes rendaient le culte. Elle les interrogea sur le vrat, et elles dirent : « Nous gardons le vrat de Santoshi Mata. Il détruit toute souffrance. » Les femmes lui dirent : « Le vendredi, après le bain, prends de l’eau pure dans un lota et du gur et des pois chiches en prasada, et honore la Mère d’un cœur sincère. Ne mange jamais rien d’aigre, même par erreur, et n’en donne à personne. Ne mange qu’une fois dans la journée. » Ayant entendu la règle du vrat, elle se mit à le garder chaque vendredi avec discipline. Par la grâce de la Mère, quelques jours plus tard une lettre vint de son mari, et quelques jours après de l’argent aussi. Joyeuse, elle garda de nouveau le vrat et, allant au temple, dit aux autres femmes : « Par la grâce de Santoshi Ma, une lettre et de l’argent sont venus de mon mari. » Toutes les autres femmes se mirent aussi à garder le vrat avec foi. La belle-fille dit : « Ô Mère ! Quand mon mari rentrera, je ferai l’udyapana de ton vrat. »
అధ్యాయం 3
భర్త తిరిగి రావడం, ఉద్యాపన
The husband’s return and the udyapana
पति की वापसी और उद्यापन
Le retour du mari et l’udyapana
అప్పుడు ఒక రాత్రి సంతోషీ మా ఆమె భర్తకు కలలో కనిపించి, ‘నువ్వు ఇంటికి ఎందుకు వెళ్ళడం లేదు?’ అని అడిగింది. అతడు, ‘సేఠ్ సరుకులన్నీ ఇంకా అమ్ముడుపోలేదు, డబ్బు ఇంకా వసూలు కాలేదు’ అన్నాడు. అతడు కల గురించి అంతా సేఠ్‌కు చెప్పి ఇంటికి వెళ్ళడానికి అనుమతి అడిగాడు, కానీ సేఠ్ నిరాకరించాడు. అమ్మవారి కృపతో ఎందరో వ్యాపారులు వచ్చి బంగారం, వెండి, ఇతర సరుకులు కొన్నారు; బాకీదారులు కూడా తమ బాకీలు తీర్చారు; ఇప్పుడు షావుకారు అతనికి ఇంటికి వెళ్ళడానికి అనుమతి ఇచ్చాడు. ఇంటికి వచ్చిన కొడుకు తల్లికీ భార్యకీ చాలా ధనం ఇచ్చాడు. అతని భార్య, ‘నేను సంతోషీ మాత వ్రతానికి ఉద్యాపన చేయాలి’ అంది. ఆమె అందరినీ ఆహ్వానించి ఉద్యాపనకు అన్ని ఏర్పాట్లు చేసింది. ఆమె సంతోషంగా ఉండటం చూసి పొరుగున ఉన్న ఒక స్త్రీకి అసూయ కలిగింది. ఆమె తన పిల్లలకు, ‘భోజనం దగ్గర తప్పకుండా పుల్లనిది ఏదైనా అడగండి’ అని నేర్పింది.
ఉద్యాపన సమయంలో భోజనం చేస్తూ పిల్లలు పుల్లనిది కావాలని గోల చేశారు; కోడలు వారికి డబ్బు ఇచ్చి సముదాయించింది. పిల్లలు ఆ డబ్బుతో అంగడిలో చింతపండు, పుల్లని పదార్థాలు కొని తిన్నారు. దీంతో అమ్మవారికి కోడలిపై కోపం వచ్చింది. రాజభటులు ఆమె భర్తను తీసుకుపోసాగారు. అప్పుడు ఉద్యాపనలో పిల్లలు ఆ డబ్బుతో కొన్న చింతపండు తిన్నారని ఎవరో ఆమెకు చెప్పారు; అందువల్ల కోడలు వ్రతానికి మళ్ళీ ఉద్యాపన చేయాలని సంకల్పించుకుంది. సంకల్పం చేసుకుని గుడి నుండి బయటకు రాగానే, దారిలో తన భర్త వస్తూ కనిపించాడు. భర్త, ‘నేను సంపాదించిన ధనమంతటిపై రాజు పన్ను అడిగాడు’ అన్నాడు. తర్వాతి శుక్రవారం ఆమె విధిపూర్వకంగా మళ్ళీ వ్రతానికి ఉద్యాపన చేసింది. దీంతో సంతోషీ మా ప్రసన్నురాలైంది. తొమ్మిది నెలల తర్వాత చంద్రునిలా అందమైన కొడుకు పుట్టాడు. ఇప్పుడు అత్తగారు, కోడలు, కొడుకు అమ్మవారి కృపతో ఆనందంగా జీవించారు.
Then one night Santoshi Ma came to her husband in a dream and said, ‘Why do you not go home?’ He said, ‘The seth’s goods are not all sold yet, and the money has not come in yet.’ He told the seth all about the dream and asked leave to go home, but the seth refused. By the Mother’s grace many traders came and bought gold, silver and other goods, and the debtors too returned what they owed; now the sahukar gave him leave to go home. Coming home, the son gave his mother and his wife a great deal of money. His wife said, ‘I must keep the udyapana of Santoshi Mata’s vrat.’ She invited everyone and made all the preparations for the udyapana. A woman of the neighbourhood had grown jealous, seeing her happy. She taught her children: ‘At the meal, be sure to ask for something sour.’
During the udyapana, as they ate, the children clamoured for something sour, and the daughter-in-law quieted them by giving them money. The children bought tamarind and sour things at the shop with that money and ate them. At this the Mother was angered with the daughter-in-law. The king’s messengers began to take her husband away. Then someone told her that at the udyapana the children had eaten tamarind bought with the money, so the daughter-in-law resolved to keep the udyapana of the vrat again. After making the resolve she left the temple and saw her husband coming along the road. Her husband said, ‘The king had asked for the tax on all the wealth I have earned.’ On the next Friday she kept the udyapana of the vrat again, in due form. With this Santoshi Ma was pleased. Nine months later a son was born, lovely as the moon. Now mother-in-law, daughter-in-law and son lived in joy by the Mother’s grace.
अब एक रात संतोषी मां ने उसके पति को स्वप्न दिया और कहा कि तुम अपने घर क्यों नहीं जाते? तो वह कहने लगा- सेठ का सारा सामान अभी बिका नहीं रुपया भी अभी नहीं आया है। उसने सेठ को स्वप्न की सारी बात कही तथा घर जाने की इजाजत मांगी, पर सेठ ने इनकार कर दिया। मां की कृपा से कई व्यापारी आए, सोना-चांदी तथा अन्य सामान खरीदकर ले गए। कर्जदार भी रुपया लौटा गए, अब तो साहूकार ने उसे घर जाने की इजाजत दे दी। घर आकर पुत्र ने अपनी मां व पत्नी को बहुत सारे रुपये दिए। पत्नी ने कहा कि मुझे संतोषी माता के व्रत का उद्यापन करना है. उसने सभी को न्योता दे उद्यापन की सारी तैयारी की, पड़ोस की एक स्त्री उसे सुखी देख ईर्ष्या करने लगी थी। उसने अपने बच्चों को सिखा दिया कि तुम भोजन के समय खटाई जरूर मांगना।
उद्यापन के समय खाना खाते-खाते बच्चे खटाई के लिए मचल उठे, तो बहू ने पैसा देकर उन्हें बहलाया। बच्चे दुकान से उन पैसों की इमली-खटाई खरीदकर खाने लगे। तो बहू पर माता ने कोप किया। राजा के दूत उसके पति को पकड़कर ले जाने लगे। तो किसी ने बताया कि उद्यापन में बच्चों ने पैसों की इमली खटाई खाई है तो बहू ने पुन: व्रत के उद्यापन का संकल्प किया। संकल्प के बाद वह मंदिर से निकली तो राह में पति आता दिखाई दिया। पति बोला- इतना धन जो कमाया है, उसका टैक्स राजा ने मांगा था। अगले शुक्रवार को उसने फिर विधिवत व्रत का उद्यापन किया। इससे संतोषी मां प्रसन्न हुईं। नौमाह बाद चांद-सा सुंदर पुत्र हुआ। अब सास, बहू तथा बेटा मां की कृपा से आनंद से रहने लगे।
Puis une nuit Santoshi Ma vint en rêve à son mari et dit : « Pourquoi ne rentres-tu pas chez toi ? » Il répondit : « Les marchandises du seth ne sont pas encore toutes vendues, et l’argent n’est pas encore rentré. » Il raconta au seth tout le rêve et demanda la permission de rentrer, mais le seth refusa. Par la grâce de la Mère, beaucoup de marchands vinrent et achetèrent or, argent et autres marchandises, et les débiteurs rendirent aussi ce qu’ils devaient ; alors le sahukar lui permit de rentrer. Rentré chez lui, le fils donna à sa mère et à son épouse beaucoup d’argent. L’épouse dit : « Je dois faire l’udyapana du vrat de Santoshi Mata. » Elle invita tout le monde et fit tous les préparatifs. Une femme du voisinage, la voyant heureuse, était devenue jalouse. Elle apprit à ses enfants : « Au repas, ne manquez pas de demander quelque chose d’aigre. »
Pendant l’udyapana, en mangeant, les enfants réclamèrent quelque chose d’aigre, et la belle-fille les apaisa en leur donnant de l’argent. Les enfants achetèrent du tamarin et des choses aigres à la boutique avec cet argent et les mangèrent. La Mère s’irrita alors contre la belle-fille. Les messagers du roi se mirent à emmener son mari. Quelqu’un lui dit alors qu’à l’udyapana les enfants avaient mangé du tamarin acheté avec l’argent ; la belle-fille fit donc vœu de refaire l’udyapana du vrat. Ce vœu fait, elle sortit du temple et vit son mari venir sur la route. Son mari dit : « Le roi avait réclamé l’impôt sur toute la richesse que j’ai gagnée. » Le vendredi suivant, elle refit l’udyapana du vrat selon la règle. Santoshi Ma en fut contente. Neuf mois plus tard naquit un fils beau comme la lune. Désormais belle-mère, belle-fille et fils vécurent dans la joie par la grâce de la Mère.
హారతితో ముగించండి: జయ సంతోషీ మాతా ›