श्री भार्गव पञ्चाङ्गउत्तर अमेरिका
‹व्रत कथा
पढ्नुहोस्
अर्थ

व्रत कथा

महाशिवरात्रि व्रत कथा

Mahashivaratri Vrat Katha

शिव पुराण · व्याध गुरुद्रुह र रातका चार प्रहर

  • फाल्गुन कृष्ण चतुर्दशी · दिनमा उपवास; रातका चार प्रहरभरि पूजा, निशीथ कालमा, मध्यरातको आसपास सर्वोत्तम
  • 20 मिनेट
आरती ›

अध्याय 1

महाशिवरात्रि

Mahashivaratri

महाशिवरात्रि

Mahashivaratri

हिन्दू पञ्चाङ्गअनुसार महाशिवरात्रिको पर्व फाल्गुन महिनाको कृष्ण पक्षको चतुर्दशी तिथिमा मनाइन्छ। हरेक महिना मासिक शिवरात्रि मनाइन्छ, तर फाल्गुन महिनामा पर्ने महाशिवरात्रिको विशेष महत्त्व छ। यस दिन शिवभक्तहरू विधिपूर्वक भोलेनाथको पूजा गर्छन् र व्रत बस्छन्। भगवान् शिव सबैभन्दा सजिलै प्रसन्न हुने देवता हुनुहुन्छ भनिन्छ। साँचो मनले उहाँको पूजा गर्ने भक्तमाथि कहिल्यै कुनै सङ्कट आउँदैन। महाशिवरात्रिको दिनलाई शिवपूजाका लागि सबै दिनमध्ये सर्वश्रेष्ठ मानिन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार महाशिवरात्रिकै दिन भगवान् शिव लिङ्गरूपमा प्रकट हुनुभएको थियो। यही तिथिमा भगवान् शिव र माता पार्वतीको विवाह भएको थियो भन्ने पनि विश्वास छ। यस दिन भगवान् सदाशिवले परब्रह्म स्वरूपबाट साकार रूप धारण गर्नुभएको थियो भन्ने पनि मान्यता छ। महाशिवरात्रिमा अविवाहित कन्याहरू दिनभरि शिवपूजामा लीन भएर उपवास बस्छन् र योग्य वरका लागि भगवान् शिवसँग प्रार्थना गर्छन्। यसले वैवाहिक जीवन बिताइरहेकाहरूको जीवनमा पनि सुख कायम रहन्छ। महाशिवरात्रिमा शिवलिङ्गमा जलाभिषेक र रुद्राभिषेक गर्दा हरेक प्रकारको सुख र हरेक मनोकामनाको पूर्ति हुन्छ। महाशिवरात्रिको दिन शिव पुराण पढ्नुपर्छ र महामृत्युञ्जय मन्त्र वा शिवको पञ्चाक्षर मन्त्र ॐ नमः शिवाय जप्नुपर्छ। यसका साथै यस दिन रातभरि जागरण गर्ने विधान पनि छ। शास्त्रअनुसार महाशिवरात्रिको पूजा निशीथ कालमा गर्नु सर्वोत्तम हो।

According to the Hindu Panchanga, the festival of Mahashivaratri is celebrated on the Chaturdashi tithi of the Krishna paksha of the month of Phalguna. A Masika Shivaratri is kept every month, but the Mahashivaratri that falls in the month of Phalguna has a special importance. On this day the devotees of Shiva worship Bholenatha with due rite and keep the vrat. It is said that Lord Shiva is the easiest of all to please. No trouble ever comes upon the devotee who worships him with a true heart. The day of Mahashivaratri is held to be the best of all days for the worship of Shiva. According to religious belief, it was on the day of Mahashivaratri that Lord Shiva appeared in the form of the linga. It is also believed that on this very tithi Lord Shiva and Mother Parvati were married. It is further believed that on this day Lord Sadashiva, from his form as the supreme Brahman, took on a form with shape. On Mahashivaratri unmarried girls fast the whole day, absorbed in the worship of Shiva, and pray to Lord Shiva for a worthy husband. With this, happiness also stays in the lives of those living married life. Offering jalabhisheka and rudrabhisheka on the Shiva linga on Mahashivaratri brings every kind of happiness and the fulfilment of every wish. On the day of Mahashivaratri one should read the Shiva Purana and chant the Mahamrityunjaya mantra or Shiva’s five-syllable mantra, Om Namah Shivaya. Along with this, keeping vigil through the night is also enjoined on this day. According to the shastras, the worship of Mahashivaratri is best done in nishitha kala.

हिंदू पंचांग के अनुसार, फाल्गुन माह के कृष्ण पक्ष की चतुर्दशी तिथि को महाशिवरात्रि का पर्व मनाया जाता है। वैसे तो हर महीने मासिक शिवरात्रि का त्योहार मनाया जाता है, लेकिन साल के फाल्गुन माह में पड़ने वाली महाशिवरात्रि का विशेष महत्व होता है. इस दिन शिव के भक्त भोलेनाथ की विधि-विधान से पूजा और व्रत करते हैं। कहा जाता है कि भगवान शिव को प्रसन्न करना सबसे आसान है। जो भक्त सच्चे मन से इनकी आराधना करता है उस पर कभी कोई संकट नहीं आता है। महाशिवरात्रि का दिन शिव आराधना के लिए सबसे उत्तम माना गया है। धार्मिक मान्यताओं के मुताबिक, महाशिवरात्रि के दिन ही भगवान शिव लिंग के स्वरुप में प्रकट हुए थे। इसके अलावा ऐसी भी मान्यता है कि इसी तिथि पर भगवान शिव और माता पार्वती का विवाह हुआ था। ऐसी मान्यता है कि इस दिन भगवान सदाशिव ने परम ब्रह्म स्वरुप से साकार रूप धारण किया था। महाशिवरात्रि पर अविवाहित कन्याएं पूरे दिन उपवास रखते हुए शिव आराधना में लीन रहती है और भगवान शिव से योग्य वर की प्राप्ति के लिए कामना करती है। इसके साथ ही वैवाहिक जीवन जी रहे लोगों की जिंदगी में भी खुशियां बनी रहती हैं. महाशिवरात्रि के दिन शिवलिंग पर जलाभिषेक और रुद्राभिषेक करने से सभी तरह के सुख और मनोकामनाओं की पूर्ति होती है। महाशिवरात्रि के दिन शिवपुराण का पाठ और महामृत्युंजय मंत्र या शिव के पंचाक्षर मंत्र ॐ नमः शिवाय का जाप करना चाहिए. इसके साथ ही इस दिन रात्रि जागरण का भी विधान है. शास्त्रों के अनुसार, महाशिवरात्रि का पूजा निशीथ काल में करना उत्तम माना गया है.

Selon le Panchanga hindou, la fête de Mahashivaratri est célébrée le tithi de Chaturdashi du Krishna paksha du mois de Phalguna. Une Masika Shivaratri est gardée chaque mois, mais la Mahashivaratri qui tombe au mois de Phalguna revêt une importance particulière. Ce jour-là, les dévots de Shiva honorent Bholenatha selon le rite et gardent le vrat. On dit que le Seigneur Shiva est le plus facile de tous à contenter. Aucun malheur ne vient jamais sur le dévot qui l’adore d’un cœur sincère. Le jour de Mahashivaratri est tenu pour le meilleur de tous pour le culte de Shiva. Selon la croyance religieuse, c’est le jour de Mahashivaratri que le Seigneur Shiva apparut sous la forme du linga. On croit aussi qu’en ce même tithi le Seigneur Shiva et Mère Parvati furent mariés. On croit encore que ce jour-là le Seigneur Sadashiva, depuis sa forme de Brahman suprême, prit une forme visible. À Mahashivaratri, les jeunes filles non mariées jeûnent tout le jour, absorbées dans le culte de Shiva, et prient le Seigneur Shiva de leur accorder un époux digne. Le bonheur demeure aussi dans la vie de ceux qui vivent en ménage. Offrir le jalabhisheka et le rudrabhisheka sur le Shiva linga à Mahashivaratri apporte toute sorte de bonheur et l’accomplissement de chaque vœu. Le jour de Mahashivaratri, on doit lire le Shiva Purana et réciter le mantra Mahamrityunjaya ou le mantra à cinq syllabes de Shiva, Om Namah Shivaya. La veille de toute la nuit est aussi prescrite ce jour-là. Selon les shastras, le culte de Mahashivaratri se fait au mieux au nishitha kala.

शब्द परम्पराका हुन्; अर्थ र मार्गदर्शन राजीव भार्गव, Ph.D. का।

यो दिन साझा गर्नुहोस्
शुक्रबार, 16 अक्टोबर षष्ठी · मूल राहु काल 11:40 am – 1:02 pm · अभिजित् 12:40 pm panchang.ca · टोरन्टो
ह्वाट्सएप
एप

पञ्चाङ्ग तपाईंको गोजीमा

आज, हरेक घडी र हरेक चाड — तपाईंको आफ्नै सहरका लागि, English, Français, Español, हिन्दी, मराठी, नेपाली, ગુજરાતી, ਪੰਜਾਬੀ, বাংলা, ଓଡ଼ିଆ, தமிழ், తెలుగు, ಕನ್ನಡ, മലയാളം मा।

एप हेर्नुहोस् →
छापिएको रूपमा

श्री भार्गव पञ्चाङ्ग 2027

पूरै वर्ष कागजमा — उत्तर अमेरिकाका हरेक सूर्योदय, तिथि र चाडसहित, घरको पूजाकोठाका लागि।

छापिएको पञ्चाङ्ग →